Overgangsrecht meer dan €3.000 per 31-12-2011

 
Vanaf 2012 is de levensloopregeling formeel afgeschaft. Wel is er nog een overgangsrecht. Oorspronkelijk was in het overgangsrecht de mogelijkheid opgenomen het levensloopsaldo zonder fiscale gevolgen over te brengen in het per 2013 te introduceren vitaliteitssparen.
 

Nu dit vitaliteitssparen niet doorgaat is het overgangsrecht levensloop ingrijpend gewijzigd. Naar aanleiding van het nieuwe overgangsrecht zijn er veel vragen vanuit de praktijk. Dit memo beoogd duidelijkheid te geven voor de praktijk hoe moet worden omgegaan met het overgangsrecht levensloop als het tegoed op 31-12-2011 3.000 euro of meer was.

 

Korte praktische beschrijving overgangsrecht

  • Werknemers met een tegoed van € 3.000 of meer per 31-12-2011 kunnen blijven inleggen in de levensloopregeling en ook levensloopverlof op blijven nemen;
  • Dit overgangsrecht vervalt per 31 december 2021 of zo veel eerder als de werknemer de AOW gerechtigde leeftijd bereikt of op eerdere leeftijd een AOW uitkering ontvangt;
  • De voorwaarde dat het tegoed alleen kan worden opgenomen voor verlof is vervallen. Levenslooptegoed van meer dan € 3.000 kan dus bestedingsvrij en ook in delen worden opgenomen. Uiterlijk 31 december 2021 valt het helemaal vrij;
  • Volgens de letterlijke wettekst wordt van het tegoed per 31-12-2011 slechts 80% belast als de werknemer ineens beschikt over de aanspraak levensloop. Volgens de uitleg van de Belastingdienst wordt ook in het geval dat de werknemer weliswaar in delen opneemt, maar de gehele aanspraak wordt opgenomen in 2013 80% van het tegoed per 31-12-2011 belast. Dit geldt dan alleen over de opname waarbij duidelijk is dat het tegoed helemaal wordt opgenomen in 2013;
  • Neemt een werknemer in 2013 of later saldo van de levenslooprekening op, dan is dit loon voor alle heffingen. De enige uitzondering is de werknemer die bij het begin van het jaar 61 jaar of ouder is. In dat geval is de opname levensloop loon uit vroegere dienstbetrekking;
  • Wordt het levensloop tegoed in delen opgenomen dan is dit loon voor alle heffingen. Ook hier de enige uitzondering voor de werknemer van 61 jaar of ouder bij het begin van het kalenderjaar. In dat geval loon uit vroegere dienstbetrekking;
  • Bij opname wordt de levensloopverlofkorting verrekend
 

Uitleg saldo per 31 december 2011

Meestal wordt gesproken over het saldo per 31 december 2011. Bedoeld wordt 'de waarde in het economisch verkeer'. Dit betekent dat de rentebijschrijvingen die betrekking hebben op 2011 meegeteld moeten worden. Als de deelnemer zijn tegoed opgenomen zou hebben per 31 december 2011 zou deze rente ook zijn uitbetaald.

 

Verwerking in de loonadministratie algemeen

Opname van levenslooptegoed is vanaf 2013 loon voor alle loonheffingen. Alleen als de werknemer op 1 januari van het jaar 61 jaar of ouder is zijn geen premies werknemersverzekeringen verschuldigd. Dit omdat in dat geval sprake is van loon uit vroegere dienstbetrekking.

  • Opname als werknemer op 1 januari 61 jaar of ouder is
    Als de werknemer op 1 januari van het jaar 61 jaar of ouder is, wordt de opname levensloop voor de loonheffing gezien als loon uit vroegere dienstbetrekking. Op grond hiervan is het dan geen loon voor de premies werknemersverzekeringen. Er is wel sprake van loon voor de ZVW en loonheffing.
     
  • Wie moet loonheffingen inhouden?
    De loonheffingen moeten worden berekend door de huidige werkgever. Ook als het levenslooptegoed niet geheel bij hem is opgebouwd. De instelling waar het levenslooptegoed wordt opgebouwd (bank, verzekeraar of beleggingsinstelling) moet de werkgever informeren over het uit te betalen tegoed.

    Als er geen werkgever is (bijv. als de werknemer inmiddels zelfstandige is geworden, of faillissement werkgever) dan moet de instelling waar het tegoed op een rekening staat de loonheffingen berekenen. De werknemer moet in dit soort gevallen wel een verzoek doen aan de instelling.

    Als de werknemer bij een voormalige werkgever tegoed heeft opgebouwd, maar dit niet bij zijn huidige werkgever heeft voortgezet, moet de instelling waar het tegoed op een rekening staat de loonheffingen berekenen. Ook hier moet er een verzoek zijn van de werknemer.
 

Verwerking in de loonadministratie

Als deze werknemers nog inleggen in de levensloopregeling dan wordt de inleg behandeld als een aftrekpost voor alle heffingen. Een eventuele werkgeversbijdrage is vrijgesteld voor alle loonheffingen.

 

Opname gehele tegoed in één keer in 2013

Er kan een korting worden toegepast op de grondslag als het tegoed in 2013 ineens wordt opgenomen. Deze korting is 20% van het tegoed op 31-12-2011.

 

Opname van het gehele tegoed in 2013 in delen

De Belastingdienst geeft in het Handboek 2013 een ruimere uitleg van het begrip opname ineens. De Belastingdienst ziet nog steeds een opname ineens als het gehele tegoed, weliswaar in delen, wordt opgenomen in 2013. Dit is een gepubliceerde verruiming van de wettekst waarop mag worden vertrouwd.

Ook in dit geval mag van het tegoed per 31-12-2011 20% buiten de heffing worden gelaten. Dit geldt dan alleen over de opname waarbij duidelijk is dat het tegoed helemaal wordt opgenomen in 2013. Bij opname van het gehele tegoed in 2013 in delen kunnen zich verschillende situaties voordoen. Het eerste deel (of delen) moet(en) volledig worden belast met alle loonheffingen. Hoe het restant moet worden belast is afhankelijk van de hoogte van het restant.

  • Als het restant lager is dan het levenslooptegoed op 31 december 2011 dan moeten de loonheffingen worden berekend over 80% van het restant.
  • Als het restant hoger is dan het levenslooptegoed op 31 december 2011 dan wordt de grondslag verlaagd met 20% van het levenslooptegoed op 31 december 2011.
 

Berekening loonheffing

Zowel bij uitbetaling ineens als bij deelbetalingen moet de tabel bijzondere beloningen worden toegepast. Er is geen sprake van tijdvakloon.

 

Berekenen premies werknemersverzekeringen

De opname van het levenslooptegoed behoort, door de wet uniformering loonbegrip tot de grondslag voor de premies werknemersverzekeringen. Omdat de opname van het tegoed geen tijdvakloon is moeten er, vanwege de verplichte VCR-methode, in dit geval alleen premies worden berekend als er in 2013 ook tijdvakloon door de werkgever wordt uitbetaald. Er kan sprake zijn van een ‘inhaaleffect’.

Is de werknemer 61 jaar of ouder dan is er sprake van loon uit vroegere dienstbetrekking en is de opname levensloop uitgezonderd van de grondslag premies werknemersverzekeringen.

 

Berekenen ZVW

De opname van het levenslooptegoed behoort tot de grondslag waarover bijdrage ZVW moet worden berekend. In dit geval is er sprake van de verplichte werkgeversheffing van 7,75%. Ook als de werknemer 61 jaar of ouder is.

Omdat de opname van het tegoed geen tijdvakloon is moet er, vanwege de verplichte VCR-methode, in dit geval alleen ZVW worden berekend als er in 2013 ook tijdvakloon door de werkgever wordt uitbetaald. Er kan sprake zijn van een ‘inhaaleffect’.