Over je salaris praten? Voor geen goud!

Door Tom de Zutter - 4 november 2016

 

Enig idee hoeveel werknemers weten wat de buurman verdient? Nee, niet die in de straat maar die op de afdeling, een bureau verderop. Waarschijnlijk niet één. Het is eerder regel dan uitzondering: collega’s houden informatie over hun salaris liever voor zich.

 

Maar waarom doen mensen daar zo verkrampt over? Waarom bespreken we bij het koffiezetapparaat wél de saaie verjaardagen waar de hele schoonfamilie op bezoek is, maar níét hoeveel er op de salarisstrook staat?

 

Mannen en vrouwen ontevreden over salaris

In november 2015 bracht de Nyenrode Business Universiteit in samenwerking met Intermediair een nationaal onderzoek naar salarissen van Nederlandse werknemers naar buiten. Daaruit kwam naar voren dat 36,3% van alle vrouwen ontevreden is over hun salaris, tegenover 30,2% bij de mannen. Maar daar wat aan doen tijdens de salarisonderhandelingen is lastig. Hoe kan je meer eisen als je niet weet hoeveel meer je zou kunnen verdienen? Je leidinggevende gaat je niet vertellen dat je zo’n 10% meer kan verdienen…

 

Open en eerlijk over je salaris

Zelf gaan werknemers echter ook niet de dialoog aan over dit onderwerp. Jaap van Muijen, een van de mannen achter het onderzoek van Nyenrode en Intermediair, vertelde in het NRC waar dat aan zou kunnen liggen.

“Wij vinden verschil in salaris ongemakkelijk. Wij houden in Nederland van gelijkheid, we willen niet de uitzondering zijn. Als je in een groep gaat vertellen wat je verdient, valt die ongelijkheid op. In Amerika is dat veel normaler: daar vinden ze het een positief teken als iemand een hoog salaris heeft, daar vragen ze er ook gewoon naar. Wij denken al snel: wat een opschepper. Als je onderling weet wat iedereen verdient, is het geen machtsfactor in de handen van de leidinggevende. Je staat veel sterker in je schoenen als je wilt onderhandelen.”

Daarom zou het een oplossing zijn als iedereen van elkaar zou weten wat er verdiend wordt. Zo wees een onderzoek uit 2014 van de Berkeley University uit dat salaristransparantie zorgt voor een hogere arbeidsproductiviteit.

 

Betaal je als bedrijf de prijs voor salaristransparantie?

Wat zou salaristransparantie betekenen voor HR? Als die transparantie er uiteindelijk komt, is het welhaast een zekerheid dat er - zeker bij aanvang - gedoe gaat komen. Neem twee willekeurige collega’s die dezelfde functie hebben. Wie dezelfde kennis, ervaring, opleiding et cetera heeft als zijn of haar collega maar toch €500 per maand minder verdient, die zal daar zeker vraagtekens bij zetten. Dat is echter een heel andere discussie.

Voor de werknemer zelf kan er ook een nadeel aan transparantie zitten. Het wordt dan immers een stuk moeilijker om bij een overstap naar een nieuwe werkgever voor ongeveer dezelfde functie fors meer salaris te gaan vragen…

 

Eerlijk zijn loont

Toch zijn er ook voorbeelden waar het wél goed gaat. IT-bedrijf Bartosz bijvoorbeeld. Roel Dagevos is directeur, en in het NRC vertelde hij dat er gewoon een lijst met salarissen bij het secretariaat op te vragen is. “Juist omdat wij er zo open over praten, is salaris bij ons niks geks. Natuurlijk vergelijken medewerkers onderling de salarissen, maar die zijn ook transparant opgebouwd. Wij kunnen precies uitleggen waarom ze dat verdienen, en wat ze zouden moeten doen om naar het volgende salarisniveau te gaan.” Ook bij finance-consultancy bedrijf Finext is er volledige transparantie, maar dat gaat nog veel verder. Meer daarover is hier te lezen.

Terug naar de transparantie over salarissen. Sowieso is het binnen de communicatiebranche een trend om open te zijn over alles, ook wel ‘Het Glazen Huis’ genoemd. Volledige transparantie dus, zowel intern als extern. En natuurlijk hoef je niet de salarissen op je site te publiceren, maar waarom niet op Intranet? Zo maak je salarissen bespreekbaar, en zorg je er écht voor dat iedereen loon naar werken krijgt.

 

Salaristransparantie = betere werksfeer

David Burkus, een management onderzoeker, zette in een heel interessante TED Talk uiteen waarom iedereen zou moeten weten wat zijn/haar collega’s verdienen. Volgens hem zorgt salaristransparantie voor een betere werksfeer voor zowel de organisatie als de werknemer, in plaats van dat werknemers zich ondergewaardeerd voelen.

Simpel gezegd zorgt het voor eerlijkheid en relativering bij mensen, waardoor de werknemers committed en engaged blijven.

 

Inzicht is cruciaal

Maar als je als bedrijf overgaat op salaristransparantie, is inzicht in arbeidsvoorwaarden cruciaal. Iedereen moet het beloningsbeleid snappen, en op de hoogte zijn van alle andere arbeidsvoorwaarden.

En wat vind jij, als HR-medewerker? Zorgt salaristransparantie voor gelijke beloningen en meer relativering en realisme, of zorgt het alleen maar voor jaloezie en inbreuk op de privacy?