Is het APF het nieuwe wondermiddel?

Door Ronald Doornbos - 19 mei 2016

 

APF: niet vanzelfsprekend de heilige graal

De Wet algemeen pensioenfonds (APF) is per 1 januari 2016 in werking getreden, waarmee Nederland een nieuwe uitvoeringsmogelijkheid voor pensioenregelingen heeft. Inmiddels hebben 6 APF’en, veelal geïnitieerd vanuit verzekeraars, een vergunningsaanvraag ingediend bij DNB. Zij komen naar verwachting vanaf medio 2016 op de markt. Wordt 1 van deze APF'en uw nieuwe wondermiddel? Ronald Doornbos zet in dit blog uiteen waar u op moet letten.

 

Wat biedt een APF?

Een APF kan ‘zachte’ pensioenen zonder garanties (ofwel voorwaardelijke pensioenen) uitvoeren van meerdere werkgevers tegelijk en tevens de uitvoering overnemen van pensioenfondsen. Het APF brengt de uitvoering onder binnen verschillende ‘collectiviteitkringen’. Binnen deze kringen zijn de deelnemers solidair met elkaar: ze delen bijvoorbeeld risico’s van arbeidsongeschiktheid, overlijden of langleven. Maar tussen de kringen bestaat geen solidariteit: de pensioenbeleggingen van verschillende kringen zijn van elkaar gescheiden.

Het APF voegt een interessant alternatief toe aan het pallet van uitvoeringsoptie. Het biedt uitzicht op schaalvoordelen en een welkome verlaging van de uitvoeringskosten. Het zorgt voor professionalisering en standaardisatie van de pensioenuitvoering, welkom bij werkgevers die worstelen met governancelasten, risicomanagement en het vinden van goede bestuurders. En het APF kan een alternatief zijn voor verzekerde regeling met lagere pensioenlasten of hogere indexatieambitie.

 

Belangrijke vragen

Of en in welke mate die voordelen gerealiseerd kunnen worden, hangt af van hoe het APF precies is ingericht. De gekozen vorm bepaalt ook de mate waarin de eigen identiteit wordt behouden. Bij overweging van een APF moeten tal van essentiële vragen worden beantwoord, zoals:

  • Liever een eigen kring met behoud van meer identiteit, of een multi-client kring?
  • En welke multi-client kringen kennen de verschillende aanbieders?
  • Hoe ziet het governancemodel eruit?
  • Hoe wordt de onafhankelijkheid van het bestuur geborgd?
  • Wordt er rekening gehouden met verschillen in bestandsopbouw en levensverwachting van populaties?
  • Wordt de opbouw gefinancierd tegen (actuariële) kostprijs, bij de start, maar ook in de toekomst?
  • Hoe ziet het beleggings- en toeslagenbeleid eruit?
  • Kan elk pensioenfonds/bedrijf deelnemen? Wat zijn toetredingscriteria?
  • Et cetera.

Bovenstaande vragen gaan feitelijk nog helemaal niet over de kosten van een APF. Voor een werkgever of pensioenbestuurder begint zoeken naar de voordeligste aanbieding niet met het aanvragen van offertes, maar met samen met uw adviseur de ins en outs van de verschillende proposities van alle APF'en verkennen. Dit zijn nog steeds schuivende panelen zijn, die ook gaandeweg de vergunningsaanvraag nog wijzigen. Maak op basis van de beschikbare informatie een verdiepingsslag gemaakt om onder andere bovenstaande vragen te beantwoorden. In deze fase is het van belang meer zicht te krijgen op specifieke onderwerpen als het beleggingsbeleid, premiebeleid, de kwaliteit van de administratie, het governanceraamwerk en de juridische aspecten.

 

Is een APF de optimale oplossing?

Ook in de meest passende vorm blijft het nog de vraag of het APF voor een specifieke regeling in de specifieke omstandigheden de beste oplossing is, in het licht van veranderingen in het pensioensysteem. Het APF heeft naar onze mening een enorme toekomst, voor een afgebakende periode. Want de markt is ondertussen al lang bezig met een al dan niet geleidelijke overgang naar meer individuele pensioenen. Het zal nog een wel even duren voor de politiek eruit is of we naar een individueel economisch eigendomsrecht gaan in pensioenland. Maar het is wel de richting. Het APF is ideaal als tussenschakel, zeker om in het verleden opgebouwde pensioenrechten een plek te geven.

Maar er is meer! Een werkgever of pensioenfonds die de optimale uitvoeringsoptie zoekt, zal het APF in zijn diverse vormen moeten afwegen tegen de beschikbare alternatieven. Dat vraagt om een zorgvuldige strategische heroriëntatie.

 

Wat wij werkgevers en pensioenfondsbestuurders aanraden

Dat hangt ervan af. Indien het contract met de verzekeraar van uw huidige verzekerde regeling (bijvoorbeeld middelloon) aan het einde van het jaar afloopt, zullen de kosten met 60% - 100% toenemen. U zal dan de mogelijke alternatieven moeten beschouwen. Heeft u de pensioenopbouw ondergebracht bij een ondernemingspensioenfonds? In hoeverre voldoet dit nog aan de eisen van u en uw medewerkers? En in hoeverre is het pensioenfonds zelf al bezig met het beschouwen van alternatieven?

In alle gevallen:

  • Formuleer objectieve criteria en prioriteiten, opdat u een juiste afweging kunt maken hoe toekomstige pensioentoezegging(ambities) en uitvoeringsmodellen passen bij uw organisatie;
  • Toets de verschillende mogelijkheden aan de hand van deze set criteria en breng focus aan in de kwalificerende oplossingen
  • Vraag vervolgens gericht om voorstellen van passende aanbieders om die met elkaar te vergelijken.