Lessen uit micropensioen voor pensioensector Nederland - deel 2

Door Robert Timmer - 14 april 2016

 

Deel 2: Biometrische versus GBA- identificatie en authenticatie

Een pensioenvoorziening moet kunnen uitgaan van betrouwbare informatie over identiteit en leeftijd. Het ontbreken daarvan vormde altijd een obstakel voor de introductie van een pensioenvoorziening in ontwikkelingslanden.

 

Innovatieve technologie zoals biometrische identificatie brengt hier uitkomst én zou ook weleens een veilig en betrouwbaar alternatief voor ons GBA/DigiD kunnen zijn. Dat stelt Robert Timmer in dit tweede deel van de serie over lessen uit micropensioen voor de Nederlandse pensioensector.

Identificatie en authenticatie vormen een essentieel deel van pensioenuitvoering. In veel landen is een authentieke bron zoals onze Gemeentelijke Basis Administratie niet beschikbaar. Authenticatie en identificatie zijn dan opeens een aanzienlijke uitdaging.

 

De uitdaging voor micropensioen

Een van de kenmerken van de informele economie is dat mensen meestal niet geregistreerd zijn of in het bezit zijn van een geldig of erkend identiteitsbewijs. Mensen weten vaak niet wat hun exacte geboortedatum of zelfs hun leeftijd is. Informatie die voor een pensioenproduct toch wel prettig zo niet noodzakelijk zijn.

Zelfs wanneer deze informatie wel bekend is, is de noodzakelijke reis vanaf het binnenland naar de hoofdstad - vaak de enige plaats in het land waar je deze ID-vraagstukken kunt regelen - voor veel mensen te lang en te duur. Het probleem van het ontbrekende identiteitsbewijs is dus via de traditionele weg niet zomaar op te lossen.

 

Technologie als oplossing

In veel ontwikkelingslanden wordt inmiddels gewerkt met biometrische identificatie. Voor verkiezingen, inentingsprogramma’s of andere registratiebehoeften wordt mensen gevraagd zich te identificeren met een vingerafdruk. Bij deze vingerafdruk blijft het niet. Vaak worden meerdere gegevens vastgelegd. Zo werd tijdens de Ebola-epidemie middels technologie vastgesteld of je koorts had.

Het uniek kunnen identificeren aan de hand van biometrische gegevens is hier inmiddels de normaalste zaak van de wereld. Deze zeer vertrouwelijke gegevens worden ook bij deze technologie zorgvuldig vastgelegd. Wil je als externe partij toegang hebben tot deze gegevens, dan moet je aan vergelijkbare criteria voldoen zoals deze bijvoorbeeld voor DigiD of GBA-aansluiting in Nederland gelden.

De technologie ontwikkelt zich intussen verder. Menig smartphone is inmiddels uitgerust met een vingerafdrukscanner en ook deze gegevens worden zeer vertrouwelijk behandeld. Bij Mastercard en Amazon kun je straks betalen met een selfie en Microsoft werkt aan software die je echte leeftijd kan vaststellen op basis van gezichtskenmerken.

Een grote speler op het gebied van biometrische identificatie is een Nederlandse onderneming GenKey Solutions uit Eindhoven, voortgekomen uit Philips.

 

GBA of DigiD dan nog wel van deze tijd?

Waar Nederlandse innovatieve identificatie oplossingen in het buitenland gretig aftrek vinden en er op los wordt geïnnoveerd, blijven wij hier in Nederland achter. Het GBA is/was super praktisch, maar is tegelijk ook verouderd. Zeker gezien de steeds mobieler worden de klant die met zijn mobiele telefoon zelf controle heeft over zijn gegevens en deze kan delen met wie hij dit maar wil. Ook zijn de kosten van het realiseren en beheren van het GBA en DigiD aanzienlijk terwijl iedere Nederlander een goedkopere oplossing in zijn handpalm heeft.

Gekeken naar de toenemende migratie binnen de Europese unie is het de vraag of een grote investering in de vervanger van DigiD of een update van het GBA nog wel een goede investering is.

 

Waar blijft de innovatie?

De technologische oplossingen die nu al beschikbaar of in ontwikkeling zijn, kunnen kansen vormen voor de Nederlandse pensioensector. Ik zie vooral mogelijkheden binnen Europa waar we te maken hebben met een sterker migrerende deelnemersgroep. Ook kan, ondersteund door biometrische gegevens, een innovatief pensioenproduct worden gelanceerd waarin je premie kan worden afgestemd op een gezonde of ongezondere levensstijl.

 

Tijd voor een lobby!

Wetgeving is hier voorlopig het grote obstakel. Maar al te vaak blijft wetgeving achter bij de mogelijkheden die innovatie biedt. Een gevolg hiervan is wel dat een overheid die vasthoudt aan de ‘oude wijn in nieuwe zakken’ van GBA/DigiD de belastingbetaler en organisaties onnodig op kosten jaagt en vooruitgang remt.

Nu kan de pensioensector zich verschuilen achter het gegeven dat wetgeving het niet toestaat, maar een lobby voor het juist wel benutten van de mogelijkheden van technologie zou beter op zijn plaats zijn. Als we het belang van de deelnemer voorop stellen, dan zijn er verschillende redenen dat juist pensioenfondsen technologie moeten omarmen:

  • Reden 1: De deelnemer wordt beschermd tegen het verkeerd gebruik van de gevoelige biometrische data in combinatie met financiële gegevens. Nu al weten pensioenfondsen veel van’ life events ‘van de deelnemers en hebben ze als taak ook de bescherming van deze gegevens.
     
  • Reden 2: Het is een kans is om unieke pensioen producten op maat te ontwikkelen voor de deelnemer. Op maat pensioen tegen standaard kosten kan dan de norm worden.
     
  • Reden 3: Zonder vooruitgang kan ons bestaande pensioen kan bedreigd worden. Facebook, Google of Alibaba bieden al spaaroplossingen en pensioenoplossingen zullen weldra volgen.

Om gebruik te maken van de kansen van technologie moet in ieder geval de overheid aan de hand worden genomen zodat mooie initiatieven niet stranden als gevolg van wetgeving.

De vraag is nu: wie pakt de kans van technologie als op eerste op?