Geen APF voor verzekeraar Generali

Door Caroline Dautzenberg - 22 januari 2016

 

Algemeen Pensioenfonds: een ander geluid

"Verzekeraars storten zich massaal op Algemeen Pensioenfonds" kopte het FD op 4 januari 2016. Toch zijn er ook verzekeraars die er bewust voor kiezen om géén APF op te richten. Generali, verzekeraar én klant van ADP, is zo'n verzekeraar. Caroline Dautzenberg, Manager Pensioen bij Generali, licht in dit blog toe waarom Generali deze keuze heeft gemaakt.

 

Wat is een APF ook alweer?

Het algemeen pensioenfonds (APF) is een nieuw vehikel in het Nederlandse pensioenlandschap. Het APF is een stichting, die meestal een onafhankelijk bestuur zal hebben. Binnen een APF kunnen pensioenregelingen van meerdere werkgevers of pensioenfondsen worden ondergebracht. Via collectiviteitskringen kunnen vermogens gescheiden van elkaar beheerd worden, waarbij binnen de kring risico's wel op basis van solidariteit gedeeld worden. Kosten voor bestuur, vermogensbeheer en administratie worden door het APF gedragen en zijn dus lager dan als ieder fonds dit voor zich zou dragen. Tegelijkertijd kan de ‘eigenheid' van een pensioenfonds worden behouden in de pensioenregeling en communicatie.

 

Besluitvorming binnen een APF

Om als ‘klant' invloed te kunnen uitoefenen op de beslissingen van het APF-bestuur heeft iedere collectiviteitskring een belanghebbendenorgaan. Dit orgaan vertegenwoordigt werkgevers, pensioendeelnemers en -gerechtigden verbonden aan de kring. Belangrijke beslissingen, die betrekking hebben op de betreffende kring, van het bestuur moeten aan dit orgaan worden voorgelegd voor toestemming. Ook mag het belanghebbendenorgaan gevraagd en ongevraagd advies geven.

 

Geen garanties bij een APF

In tegenstelling tot de (oude) verzekerde ‘defined benefit' regelingen met gegarandeerde rechten, zijn de pensioenrechten binnen een APF zachter: net als bij andere pensioenfondsen kunnen de pensioenuitkeringen lager worden bij tegenvallende resultaten. Ter vergelijking: bij defined benefit regelingen (ook wel DB-regelingen) zijn verzekeraars verplicht om gegarandeerde pensioenen ook altijd volledig uit te keren. Deze regelingen zijn daarom met de huidige rentestand haast onbetaalbaar geworden.

 

Waarom storten verzekeraars zich zo massaal op het APF?

Een APF is een goed alternatief voor pensioenfondsen die te klein (geworden) zijn om zelfstandig voort te bestaan, maar wél hun identiteit willen behouden. Veel ondernemingspensioenfondsen, maar ook een aantal kleinere bedrijfstakpensioenfondsen zullen een overstap naar een APF overwegen. Verzekeraars willen graag groeien in de pensioenmarkt, zónder keiharde garanties te hoeven bieden. 

 

Standpunt Generali

  1. DC-pensioen heeft de toekomst
    Generali heeft al in 2012 besloten om te stoppen met het aanbieden van gegarandeerde pensioenen (DB-regelingen) en focust zich voor wat betreft pensioen volledig op beschikbare premieregelingen. Zeer transparant en zonder verborgen kosten. Pensioen op basis van beleggingen dus, maar wel met een degelijke afdekking van risico's voor bijvoorbeeld vroegtijdig overlijden (partnerpensioen) of arbeidsongeschiktheid. Een individuele beschikbare premieregeling past uitstekend in de huidige tijdgeest, waarin solidariteit tussen jong en oud en tussen man en vrouw onder druk staat.
  2. Het verdienmodel is niet houdbaar
    Generali is een verzekeraar. Risico's verzekeren is wat we doen en waar we goed in zijn. Binnen een APF worden risico's gedeeld binnen de collectiviteitskringen. Beleggingswinsten vallen ook volledig binnen de collectiviteitskring. Dit betekent dat wij als verzekeraar alleen iets zouden kunnen verdienen aan de dienstverlening aan het APF (het APF zelf heeft geen winstoogmerk). Om dat winstgevend te kunnen doen heb je grote volumes nodig. Zoals het zich nu laat aanzien wordt er een enorme APF-overproductie gecreëerd. De verwachting is dat in de APF-markt over een paar jaar een consolidatiegolf zal ontstaan. Maar ook zónder deze schaalproblematiek kiezen wij als verzekeraar ervoor om bij onze core business te blijven.
  3. Onafhankelijkheid nauwelijks geloofwaardig vorm te geven
    Een APF is een stichting die haar activiteiten voor vermogensbeheer en administratie uitbesteedt. Het bestuur zal hier steeds haar verantwoordelijkheid moeten nemen en is bevoegd deze onderdelen elders uit te besteden als het daar goedkoper of beter kan. Wij zijn van mening dat wij als verzekeraar deze onafhankelijkheid niet geloofwaardig kunnen vormgeven door het zelf oprichten van een APF.
  4. Inbrengen oude pensioenrechten stuit op bezwaren
    Er wordt gezegd dat het belangrijkste argument om wél een APF op te richten ligt in de mogelijkheid om de huidige DB-portefeuille onder te kunnen brengen in dat APF. Wij hebben hier grote twijfels bij. Het is waar dat de huidige gegarandeerde DB-pensioenen een grote last zijn op de balansen van verzekeraars. Zeker met de komst van Solvency 2[1] moeten hier grote reserves voor worden aangehouden. Als het mogelijk zou zijn om deze gegarandeerde rechten onder te brengen in een APF, dan zouden deze rechten onder een ander toezichtsregime vallen: het FTK. Hierdoor hebben ze geen impact meer op onze balans, maar worden de rechten ook ‘zachter' tegenover de deelnemer. Wij zijn echter van mening dat dit nooit zou moeten mogen zonder toestemming van de deelnemer. En, wie geeft er nou toestemming voor dit invaren als het om zijn eigen pensioen gaat?
  5. APF lost het onderliggende probleem niet op
    Het grootste probleem in de pensioenmarkt is de lage rente en het langlevenrisico. Ook staat de solidariteit bij pensioenfondsen onder druk. Dat wordt met het APF niet opgelost. APF zorgt voor een noodzakelijke schaalvergroting en professionalisering. Niet meer en niet minder.
 

Hoe nu verder?

De pensioenmarkt zal de komende jaren nog flink in beweging blijven. De APF-en die nu opgericht zijn zullen de strijd aangaan om de pensioenfondsenmarkt. Ik verwacht dat een substantieel aantal pensioenfondsen voor een APF zullen kiezen. Hoe deze overstap vervolgens uitpakt en of verzekeraars ook op de langere termijn een APF zullen blijven exploiteren? De tijd zal het leren. Wij volgen de ontwikkelingen in elk geval met warme belangstelling. En mochten de bezwaren rondom invaren (punt 4) t.z.t. wegvallen door wetgeving of jurisprudentie, dan zullen wij zeker overwegen om de samenwerking met één van de bestaande APF-en aan te gaan. Maar ook dan zullen wij er waarschijnlijk niet voor kiezen zelf een APF op te richten.

 

Wil Generali Pensioen dan niet groeien?

Natuurlijk willen wij groeien, maar wij maken daarin wel duidelijke keuzes. We willen groeien op de onderdelen waar wij goed in zijn en waar we toegevoegde waarde kunnen leveren voor de klant: moderne beschikbare premieregelingen en overlijdensdekkingen in de breedste zin van het woord voor bedrijven en consumenten die een combinatie zoeken van persoonlijke aandacht en perfecte dienstverlening. Zie www.generali.nl/pensioen

 

[1] Deze Europese kaderrichtlijn heeft als doel dat verzekeraars voldoende kapitaal achter de hand hebben om een bankroet te voorkomen, en vervangt en integreert een groot aantal bestaande verzekeringsrichtlijnen.