Betrokken bij je pensioen(fonds): werk in uitvoering

Door Rob Landkroon - 2 november 2015

De doorsnee werknemer werkt gemiddeld een dag per week voor zijn oudedagsvoorziening. Dit gegeven zou op zich garant moeten staan voor een levendige belangstelling voor alles rond het onderwerp pensioen.

 

Van vermogensopbouw tot en met de manier waarop met ‘jouw' geld wordt omgegaan. Zoals we allemaal weten is de praktijk anders. Rob Landkroon belicht in deze blog enkele initiatieven die daar iets aan proberen te veranderen.

 

Werk in uitvoering

Maar heel zelden is er sprake van echte betrokkenheid bij het reilen en zeilen van de beheerder van al dat geld waarvoor je zo hard werkt of gewerkt hebt. Wie onder de 50 is, neemt de door de werkgever en pensioenuitvoerder verstrekte pensioeninformatie keurig voor kennisgeving aan - en meestal niet meer dan dat.

Pas als de AOW-gerechtigde leeftijd nadert komen de echte vragen. En vaak ook de teleurstelling over de tegenvallende toekomstige pensioenuitkering. Het belang om vroeg in je carrière al interesse te hebben in je pensioenzaken, wordt dan pas duidelijk.

Gelukkig worden er op diverse fronten initiatieven genomen die hierin verandering willen brengen. Het gaat dan zowel om het vergroten van de bewustwording van het belang van de oudedagsvoorziening als het vergroten van de betrokkenheid bij de pensioenfondsen.

Een impressie van ‘werk in uitvoering'.

 

Pensioen Aan

Een mooi voorbeeld is de campagne Pensioen Aan, gericht op jongeren die net de arbeidsmarkt betreden. Op de website www.pensioenaan.nl zijn jonge medewerkers (werknemers van pensioenuitvoerders) te zien die hun leeftijdsgenoten de belangrijkste zaken over pensioen eenvoudig uitleggen door middel van leuke video's. Zo kun je letterlijk ‘naar je pensioen kijken'.

 

Ziekenfondspensioen

Ook de vakbonden, vanuit hun rol als bestuurslid van vele bedrijfstakpensioenfondsen, doen hun best om hun werknemersleden bij de gang van zaken rond de pensioenfondsen te betrekken. Zo kwam vakbond CNV in het voorjaar van 2015 met toch wel verrassende uitkomsten van een onderzoek onder 4.500 respondenten, leden en niet-leden.

Pensioenbestuurder Willem Jelle Berg van de CNV Vakcentrale op de site van het CNV: "Uit ons onderzoek blijkt dat mensen waarde hechten aan de gezamenlijkheid van ons huidige pensioenstelsel. Samen de lasten delen en samen de lusten genieten. Daarbij hoort solidariteit tussen generaties. Zelfs jongeren blijken daar minder moeite mee te hebben dan wel eens wordt gesuggereerd in de media. Er wordt breed ingezien dat het samen doen van belang is om het pensioenstelsel te kunnen laten voortbestaan."

Volgens het onderzoek van het CNV is er dus een meerderheid voor een verplicht pensioenfonds voor alle werkenden, ook de zelfstandigen zonder personeel, zeg maar een ‘ziekenfondspensioen'.

Ook het CNV betrekt actief jongeren bij de ‘pensioenproblematiek' met het initiatief Pensioen Lab. Hier worden jongeren (tot en met 35 jaar) uitgedaagd om na te denken over allerlei aspecten die met pensioen te maken hebben: diversiteit, communicatie vanuit de pensioenfondsen, solidariteit, de toekomst van het stelsel, keuzevrijheid etc. Het is de bedoeling dat Pensioenplan (ongevraagd) advies geeft en een visie formuleert op belangrijke thema's.

 

OR als aanjager

Een werknemer die te maken heeft met een excedent regeling of met een pensioenregeling die rechtstreeks bij een verzekeraar is ondergebracht, zou zich door inspanning van zijn ondernemingsraad meer betrokken kunnen voelen bij ‘zijn' pensioen. De OR heeft immers instemmingsrecht en - sinds de invoering van de nieuwe pensioenwet - ook adviesrecht bij het aangaan of verlengen van de uitvoeringsoverkomst.

Juist bij deze heel concrete beslissingen kan de OR als ‘aanjager' fungeren. Wie regelmatig geraadpleegd wordt over (details) van zijn of haar pensioenregeling, of een uitnodiging krijgt voor een themabijeenkomst, zal zich toch eerder bewust worden van het belang hiervan. Bij mijn eigen werkgever ADP besteedt de OR veel aandacht aan pensioenkwesties.

OR-voorzitter Pieter Snip: "Onze HR-commissie is betrokken bij de keuze voor een nieuwe pensioenverzekeraar. Per 2016 moet het contract met de nieuwe pensioenverzekeraar gesloten zijn. Bij de keuze voor een pensioenverzekeraar zijn bijvoorbeeld garanties over de hoogte van de opbouw van belang, maar ook een duidelijk inzicht in de toekomstige pensioenaanspraken. Belangrijk vinden we ook een goed toegankelijke portal waar eenvoudig goede informatie over het pensioen door de deelnemer gevonden kan worden."

De OR communiceert via onder meer maandelijkse nieuwsbrieven over dit belangrijke onderwerp met de ‘achterban'. Snip: "Daarin wijzen we onze collega's bijvoorbeeld ook op een handige en informatieve site als zowerktpensioen.nl."

 

Voor en door gepensioneerden

Een voorbeeld van betrokkenheid bij het (bedrijfs)pensioenfonds is te vinden bij de deelnemers van Protector, het pensioenfonds voor medewerkers van ExxonMobil. Met onder meer een regelmatig verschijnend blad en door het fonds georganiseerde bijeenkomsten worden de medewerkers geinformeerd en de band met gepensioneerde ExxonMobil-medewerkers in stand gehouden.

Het bestuur gaat tijdens de vergadering echter ook nadrukkelijk de dialoog aan. Daardoor worden veel vragen beantwoord én zorgen weggenomen. Want opvallend genoeg krijgt Protector de handen moeiteloos op elkaar voor het samenvoegen van de pensioenfondsen in Nederland en België tot één in België gevestigd fonds.

Uit de notulen van de Algemene Vergadering: "(Dat is) een efficiencyverbetering doordat nog maar één in plaats van twee fondsen moeten worden gerund. Zo blijven we zeker stellen dat ons fonds er een is van, voor en door ExxonMobil-mensen, iets wat waarschijnlijk vanaf 2017 (door de strenge eisen aan governance - red.) niet meer mogelijk gaat zijn in Nederland."

 

Checklist voor de werkgever

Betrokkenheid begint bij goede communicatie. Handige tips voor de werknemer - en dan vooral gericht op het verschaffen van inzicht in de opbouw en kosten - vindt de werkgever op de Checklist Wegwijs in het pensioen. Deze checklist is sinds kort beschikbaar via pensioen123.nl en kan met medewerking van de pensioenuitvoerder van uw organisatie op maat worden gemaakt.