Pensioen over de grens - de Belgiëroute

Door Rob Landkroon - 29 juni 2015

Is de Belgiëroute vooral Pan-Europees?

Sinds 1 januari 2015 heeft Johnson & Johnson het Nederlandse pensioenfonds in België ondergebracht. De bekendmaking daarvan genereerde weer behoorlijk wat lawaai rond wat inmiddels de Belgiëroute is gaan heten.

 

Want ook andere bedrijven – vooral verzekeraar Aon Hewitt wordt dan genoemd – willen af van de zware regeldruk in Nederland en overwegen hun pensioenfondsen te bundelen en onder te brengen in België. Een inventarisatie leert echter dat op dit moment nog maar een bescheiden aantal deelnemers bij de grensoverschrijdende activiteiten is betrokken. Het lijkt er op dat, meer dan de ‘verhuizing' van een pensioenfonds, een bundeling van pan-Europese fondsen in België het onderzoeken waard is. 

In België gelden mildere financieringseisen. Fondsen met dezelfde buffer staan er in België een stuk beter voor dan in Nederland, waar vooral de kleinere fondsen klagen over de zware governance-eisen en bijbehorende kosten. Toch volgen nog niet veel fondsen het voorbeeld van Johnson & Johnson. 

 

Slechts 2000 actieve deelnemers

Een inventarisatie van Pensioen Pro (FD) in maart 2015, leert dat er in België 12 Organismen voor Financiering van Pensioenen (OFP's)  zijn die grensoverschrijdend actief zijn, waarvan vijf in Nederland: Alcon, Johnson & Johnson, Euroclear, Pension & Co IBP (een multi-employer fonds) en Hewitt Associates. Minder dan 2000 actieve deelnemers uit Nederland bouwen pensioen op bij een Belgisch OFP. 1700 daarvan werken bij Johnson & Johnson.

Komt dit omdat er wel erg veel tijd en inspanning met de emigratie gepaard gaat? Waarschijnlijk toch niet. Want voor ondernemingen met zowel een eigen ondernemingspensioenfonds (OPF) in Nederland als een OFP in België, zou dit relatief kleine stap zijn. Deze bedrijven hoeven immers geen OFP meer op te richten. Opvallend is daarom dat bijvoorbeeld Océ, Ricoh, BASF en Chevron in de afgelopen jaren besloten hun Nederlandse pensioenfonds te liquideren en niet over te dragen naar hun Belgische fonds. Deze multinationals kozen voor overdracht van de rechten aan een verzekeraar of een bedrijfstakpensioenfonds. 

 

Bijstortingsverplichting

Volgens Wijnand de Valk, voorzitter van het pensioenfonds van Johnson & Johnson in het FD van 15 maart jl., zijn alle partijen in België beter af: "Door de zware governance-eisen was het voor een klein fonds als Johnson & Johnson erg lastig om in Nederland te blijven. De tijd die bestuurders erin moesten steken, liep echt uit de hand. En deelnemers hebben het voordeel in België dat er niet gekort kan worden, omdat de werkgever verplicht moet bijstorten bij een tekort. Johnson & Johnson heeft de triple A-status, dus deelnemers hoeven zich geen zorgen te maken dat de werkgever dat niet kan."

Zijn pensioenfonds maakte een andere keus. Veel Nederlandse werkgevers én werknemers zien echter de bijstortingsverplichting als toekomstig lange termijnrisico (en komen een CDC-regeling overeen). België is door die verplichte bijstortingsregeling dan uitdrukkelijk niet het ideale vestigingsland voor het pensioenfonds.

 

Europese bundeling

Net even anders zou het kunnen liggen voor multinationaal werkende ondernemingen die al een pensioenfonds in België hebben dat ook al pensioenregelingen voor andere landen uitvoert. Zo is de afgelopen maanden bekend geworden dat - naast Aon Hewitt – ook oliemaatschappij BP en chemiereus DuPont hun verschillende pensioenregelingen in Europa willen bundelen. Uiteindelijk zouden die, samen met het Nederlandse fonds, dan ondergebracht worden in een pan-Europees fonds. De tijd moet leren of we hier met trendsetters te maken hebben.

 

Multinationale Excasso & ondersteuning

Met het bundelen van verschillende pensioenfondsen ontstaat – naast de beoogde efficiencyslag – uiteraard ook een technische uitdaging. Sluiten de verschillende technische werkwijzen aan? Moet alles worden ondergebracht bij één leverancier, is hier door efficiënte automatisering en uitbesteding (meer) kostenbesparing te bereiken?

Een internationaal werkende specialist als ADP heeft hier veel ervaring mee. ADP automatiseert al jaren de salaris- en HR administraties voor Multinationals en weet uit ervaring dat hier grote uitdagingen liggen. Diverse culturen, diverse invloeden, diverse technische infrastructuren en elk land vindt dat zij al de beste oplossing hebben. Dit zijn vaak lang durende trajecten die goed moeten worden gecoördineerd. We zien dat het vaak de beste oplossing is om geen enkel systeem te adopteren maar volledig opnieuw te starten. Zo zal het ons inziens ook gelden voor de bundeling van meerdere nationale pensioenfondsen tot één Multinationaal fonds. De ( technische) mogelijkheden zijn er. Is de bereidheid er ook?