Spruitjes en beoordelen

Door Marcel de Dood - 24 april 2013

De meeste leidinggevenden beoordelen hun medewerkers jaarlijks, waarbij zij proberen om dit objectief te doen. Objectief wil zeggen dat de manager alleen van feiten uitgaat, zonder de eigen mening, gedachten of gevoelens te laten meespelen. Een eeuwige tegenstelling, want juist de effectieve, snel schakelende manager heeft een sterke mening en durft zijn gevoel te laten meespelen. De juiste vooroordelen besparen heel veel tijd.

 

Tijd en locatie

Het is een utopie om te denken dat wij objectief kunnen waarnemen. Het begint met praktische zaken als tijd en locatie, waarbij werken op meerdere locaties vanuit Het Nieuwe Werken het nog moeilijker maakt om direct te zien, te horen en te voelen hoe een medewerker opereert. Daarnaast is aandacht belangrijk. Als we aan een onderwerp geen aandacht besteden, dan nemen we het ook niet waar.

Tijdens een voetbalwedstrijd op tv valt het nog minder op als je vrouw naar de kapper is geweest. Ook behoefte speelt een grote rol. Iemand met honger ziet overal voedsel. Net zoals een manager die flink moet bezuinigen ineens veel meer oog heeft voor verspilling.

 

Self fulfilling prophecy

De waarnemingen die we doen, interpreteren we op verschillende manieren, zelfs feiten leggen we anders uit. Na de eerste indruk nemen we vooral feiten waar, die de eerste indruk bevestigen en komt het zelden voor dat we dat beeld drastisch bijstellen. Daar bovenop komt het halo-effect, dat ervoor zorgt dat we bij aanwezigheid van bepaalde kwaliteiten al snel denken dat andere kwaliteiten ook aanwezig zijn. Hierop volgt de self fulfilling prophecy. De medewerker waarover we positief denken, benaderen we met vertrouwen in een goede afloop, waardoor dat ook veel sneller zal gebeuren.

 

Niet te twisten

Met deze beperkingen van waarneming en interpretatie op een rijtje, kan het nauwelijks een verrassing zijn dat het regelmatig voorkomt dat een nieuwe leidinggevende tot compleet andere inzichten komt over de kwaliteit van de medewerkers. Met methodieken zoals de 360 graden feedback en trainingen in beoordelen proberen we de subjectiviteit zoveel als mogelijk te beperken. Kansloos, we zullen moeten accepteren hoe ons brein werkt. Net zoals we accepteren dat over smaak niet valt te twisten. Want hoe objectief we ook proberen waar te nemen, de ene manager vindt spruitjes lekker en de andere niet.